| | az | en

TƏQVİM

Be Ça Ç Ca C Ş B
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031
Qərarlar
Çap versiyası
22.12.2014

Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin qərarı

 
  № 391  Bakı şəhəri, 16 dekabr 2014-cü il

 

“Ölçmələrin vəhdətinin təmin edilməsinin dövlət tənzimlənməsinə aid olan ölçmələrin siyahısı, həmin  ölçmələrə dair məcburi metroloji tələblər, o cümlədən dəqiqlik göstəriciləri”nin təsdiq edilməsi haqqında

“Ölçmələrin vəhdətinin təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2013-cü il 13 iyun tarixli 686-IVQ nömrəli Qanununun tətbiqi və “Ölçmələrin vəhdətinin təmin edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il 21 oktyabr tarixli 409 nömrəli Fərmanının ləğvi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 24 iyul  tarixli 942 nömrəli Fərmanının 1.1.4-cü yarımbəndinin icrasını təmin etmək məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

“Ölçmələrin vəhdətinin təmin edilməsinin dövlət tənzimlənməsinə aid olan ölçmələrin siyahısı, həmin  ölçmələrə dair məcburi metroloji tələblər, o cümlədən dəqiqlik göstəriciləri” təsdiq edilsin (əlavə olunur).

 

Artur RASİ-ZADƏ,

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

 

Azərbaycan Respublikası Nazirlər
Kabinetinin 2014-cü il 16 dekabr
tarixli 391 nömrəli qərarı ilə
təsdiq edilmişdir


Ölçmələrin vəhdətinin təmin edilməsinin dövlət tənzimlənməsinə aid
olan ölçmələrin siyahısı, həmin ölçmələrə dair məcburi metroloji
tələblər, o cümlədən dəqiqlik göstəriciləri

Sıra 
№-si Ölçmələr Ölçmələrə dair məcburi metroloji tələblər, o cümlədən dəqiqlik göstəriciləri
ölçmə diapazonu buraxıla bilən xəta
1 2 3 4
1. Səhiyyə sahəsində fəaliyyətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
1.1. İnsan boyunun ölçülməsi (900 ÷ 2000 ) mm ± 2 mm
1.2. İnsan kütləsinin ölçülməsi (1÷10) kq
(10 ÷ 100) kq ± 10 q
± 50 q
1.3. İnsan temperaturunun ölçülməsi (35 ÷ 42) °С ± 0,1 °С
1.4. İnsanda bir qrup əzələlər tərəfindən yaranan gücün ölçülməsi (5 ÷ 500) daN ± 5 %
1.5. Elektrik gücü üzrə dozalanmanın fiziki yükünün ölçülməsi
(7 ÷ 1000) Vt (7 ÷ 100) Vt ± 3 Vt,
(100 ÷ 500) Vt < 3 %,
(500 ÷ 1000) Vt < 5 %
1.6. Qanın arterial təzyiqinin dolayı yolla ölçülməsi (40 ÷ 250) mm civə süt. ± 3 %
1.7. Nəfəs alınan (buraxılan) havanın həcminin ölçülməsi (0,1÷10,0) l ± 3 % və ya 
50 ml

1.7.1. nəfəsalma zamanı havanın həcmi sərfiyyatının ölçülməsi (0,1 ÷ 15,0) l/s ± 5 % və ya 200 ml/s
1.8. Nəfəs alınan (buraxılan) havada oksigenin faizlə tərkibinin ölçülməsi oksigenin konsentrasiyası
(10,0 ÷ 100) % ± 3 %
1.9. Nəfəs alınan (buraxılan) havada karbon qazının faizlə tərkibinin ölçülməsi karbon qazının 
konsentrasiyası
(0 ÷ 10) % ± 0,5 %
1 2 3 4
1.10. Nəfəslə buraxılan havada etanol buxarların kütlə 
konsentrasiyasının ölçülməsi (0 ÷ 0, 5) mq/l
(0,5 ÷ 0, 95) mq/l ± 0,05 mq/l
± 10 %
1.11. Eynək linza nümunə dəstlərinin optik-fiziki xassələrinin ölçülməsi
ГОСТ ISO 9801-2011 “Nümunə eynək linzaları dəsti.Texniki tələblər və sınaq üsulları” 
1.12. Test edilən müxtəlif tezlikli tonal 
səs siqnallarının hava və sümük səskeçiriciliyinin intensivliyinin ölçülməsi ГОСТ 27072-86 “Diaqnostik səs siqnalları generatorları. Audiometrlər. Ümumi tələblər və sınaq üsulları”
1.13. Şüa terapiyasında foton və elektron şüalanmasının doza xarakteristikalarının ölçülməsi (50 ÷ 500) sQr ± 10 %
1.14. Rentgen diaqnostikası tədqiqatlarında şüalanmanın doza xarakteristikalarının ölçülməsi (0 ÷ 10) mZv
± 20 %
1.15. İş yerlərində işçilərin foton və elektron şüalanmasına məruz qalmasının doza xarakteristika-larının ölçülməsi (0,5 ÷ 5000) sQr
± 20 %
1.16. Tibbi-bioloji tədqiqatlarda, diaqnostikada və xəstəliklərin müalicəsində tətbiq olunan radioaktiv preparatların aktivliklərinin ölçülməsi (50 ÷ 1•109) Bk ± 25 %
1.17. Tədqiq olunan maddə məhlulları sıxlığının optik ölçülməsi (0 ÷ 3) D ± 0, 01 D
1.18. Klinik laboratoriya diaqnostikası sahəsində tədqiqatların aparılması zamanı maddə və materialların temperaturunun ölçülməsi (in vitro) (0 ÷ 100) °C
± 0,5 %
1.19. Klinik laboratoriya diaqnostikası sahəsində tədqiqatların aparılması zamanı maddə və materialların kütləsinin ölçülməsi (in vitro) (0 ÷ 5000) q ± 1 q
2. Bitki mühafizəsi və karantini, aqrokimyəvi tədbirlərin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
2.1. Məhlullarda pH-metrin və xüsusi elektrik keçiriciliyinin ölçülməsi - 2 ÷ 20 рН (рХ) ± (0,01 ÷ 0,2) рН (рХ)
2.2. Nitratların və nitridlərin ölçülməsi (10 ÷ 19990) mq/dm3 ± (10 ÷ 20) %
1
2 3 4
2.3. Məhlulların sıxlığının ölçülməsi (650 ÷1840) kq/m3 ± (0,5 ÷ 20) kq/m3
2.4. Məhlullarda çöküntünün miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 500) mq ± 0,2 mq
3. Baytarlıq sahəsində fəaliyyətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
3.1. Heyvanların kütləsinin ölçülməsi (1 ÷ 2000) kq orta dəqiqlik sinfi
3.2. Qanın və ya dərman maddəsi qarışıqlarının kimyəvi tərkibinin ölçülməsi (0,5 ÷ 200) mkl ± (8 ÷ 1) %
3.3. Heyvanların kliniki müayinəsi zamanı məhlullarda maddələrin miqdarının ölçülməsi (5•10-3 ÷ 1•102) mq/dm3 ± (3•10-2 ÷ 30•10-2)
3.4. Heyvanların kliniki müayinəsi zamanı qanın tərkibinin təyini (0,0 ÷ 1,2) B
(0,01 ÷ 300) q/dm3 ± (4•10-2 ÷ 10•10-2)
(0,0 ÷ 3,0) B
(1,0 ÷ 50,0) mmol/dm3 ± (1•10-2 ÷ 2•10-2)
± (5•10-2 ÷ 25•10-2)
3.5. Heyvanların kliniki müayinəsi zamanı qanın qatılaşma göstəricilərinin analizi (0,0 ÷ 100) % 
(0,0 ÷ 600) s ± (1,5•10-2 ÷ 2•10-2)
± (0,5 ÷ 2) s
3.6. Heyvanların kliniki müayinəsi zamanı bioloji məhlulların tərkibinin təyin olunması (0,0 ÷ 100) %
(6•10-5 ÷ 1,5•103) mq/dm3
impulsların sayı 10-dan - 100000 s-1 (10-5 ÷1000) nmol/dm3 (fluore-sensiya üzrə) ± (1•10-2 ÷ 10•10-2)
± (1•10-2 ÷ 10•10-2)
± (4•10-2 ÷ 25•10-2)
OKX (1•10-2 ÷ 10•10-2)
3.7. Rentgen diaqnostikası tədqiqatlarında şüalanma dozalarının ölçülməsi (0 ÷ 30) mkZv ± 10 %
4. Ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində fəaliyyətin həyata keçirilməsi 
üzrə ölçmələr
4.1. Ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində kütlənin ölçülməsi sahəsində aparılan laborator tədqiqatlar (2•10-6 ÷ 50) kq 1, 2, 3 və 4 dəqiqlik sinfi
(xüsusi yüksək və orta)
1
2 3 4
4.2. Çirkab suların analizi zamanı maddələrin miqdarının və səviyyəsinin ölçülməsi (0 ÷ 10000) m3/st
(0 ÷ 6) m ± (1 ÷ 10) %
± (1 ÷ 10) sm
4.3. Yandırılan səmt qazının miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 6000) m3/st ± (1 ÷ 10) %
4.4. Çirkləndirmə mənbəyindən çıxan qaz-toz selinin sürətinin ölçülməsi (0,1÷40) m/s ± (0,1+0,05V) m/s
4.5. Hava axınının sürətinin ölçülməsi (0,1÷ 40) m/s ± (0,05 + 0,05 V) m/s
4.6. Tədqiqat üçün götürülmüş havanın həcminin ölçülməsi ± 5 %
4.7. Tiyanlarda və s. ixrac qazlarının təzyiqlər fərqinin ölçülməsi (20 ÷ 40000) Pa ± (0,5 ÷ 4,0)
4.8. Təbii və çirkab sularda ultrabənövşəyi, görünən və infraqırmızı şüaların energetik işıqlanma dərəcəsinin ölçülməsi λ=(0,2 ÷ 0,4) mkm
(10-3 ÷ 102) Vt/m2
(10-1 ÷ 103) C/m2

λ=(0,25 ÷ 25,00) mkm
(1 ÷ 1•108) Vt/m2 Δ0 = (2•10-2 ÷ 5•10-2)
Δ0 = (3•10-2 ÷ 8•10-2)
4.9. Təbii və axar suların analizi zamanı keçiricilik əmsalının və optiki sıxlığın ölçülməsi τ(λ )= (0,001 ÷ 0,990)
ρ(λ)d = (0,01 ÷ 1,00)
D(λ) = (-0,1 ÷ 3,0) B
λ = (0,2 ÷ 50,0) mkm Δτ(λ )= (0,0015 ÷ 0,003)
Δρ(λ)d = (0,005 ÷ 0,025)
ΔD(λ) = (1•10-2 ÷ 2•10-1) B
δ0 = (0,00025 ÷ 2) mkm
4.10. Benzinlə işləyən avtomobil mühərriklərindən atmosferə buraxılan ixrac qazlarında dəm qazının (CO), karbon qazının (CO2), cəm şəklində heksana hesablanmış karbohidrogenlərin (CH), azot oksidinin (NO) və oksigenin (O2) miqdarının ölçülməsi (0,1 ÷ 100) % ±( 0,05 ÷ 25) %
4.11. İçməli və axar suların analizi zamanı hidrogen ionunun aktivliyinin (pH) və neytrallaşdırma potensiallarının ölçülməsi (1 ÷ 14) vahid. рН
(-1999 ÷ 1999) mV ± (0,03 ÷ 0,3) vahid. рН
±(0,2 ÷ 20) mV
1
2 3 4
4.12. İçməli və axar suların analizi zamanı hər hansı birvalentli və ya ikivalentli anionların və kationların (pX) və neytrallaşdırma potensiallarının ölçülməsi (-4 ÷ 20) vahid. рХ
(-1999 ÷ 1999) mV ± (0,03 ÷ 0,3) vahid. рХ
± (0,2 ÷ 20) mV
4.13. Xüsusi elektrik keçiriciliyinin ölçülməsi (10-4 ÷ 100) Sm/m ± (0,5 ÷ 10) %
4.14. İçməli və axar suların analizi zamanı suda və sulu mühitdə həll olmuş oksigenin qatılığının ölçülməsi (0,1 ÷ 50) mq/dm3 ± (2 ÷ 5) %
4.15. Müxtəlif obyektlərdə geniş spektra malik üzvi və qeyri-üzvi maddələrin keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərinin analizi (0 ÷ 100) % OKX (1 ÷ 10) %
4.16. Çirkab, texnoloji və təbii sularda neft məhsullarının qatılığının təyini (0,04 ÷ 1000,0) mq/dm3 ± (0,5 ÷ 2) mq/dm3
4.17. Üzvi və qeyri-üzvi maddələrin qatılığının ölçülməsi: 
4.17.1. atmosfer havasında
tam həcmdə (10-7÷100) mq/m3
(10-3÷100) mln-1 
± (10÷25) %
4.17.2. atmosferə buraxılan sənaye tullantıları tam həcmdə (10-7÷50000) mq/m3
(10-7÷5000) mln-1 
± (8 ÷ 25) %
4.17.3. atmosfer yağıntılarında tam həcmdə 
(0,5 ∙10-9÷50) mq/dm3 
± (5 ÷ 80) %
4.17.4. yerüstü və yeraltı sularda
tam həcmdə (0,5 ∙10-9÷105) mq/dm3 ± (5 ÷ 80) %
4.17.5. dəniz sularında tam həcmdə (10-7 ÷ 5,0) mq/dm3 ± (1 ÷ 33) %
4.17.6. çirkab sularda tam həcmdə (0,5 ∙10-9 ÷ 105) mq/dm3 ± (5 ÷ 80) %
4.18. Dəniz sularında biogen maddələrin qatılığının ölçülməsi (0,0005 ÷ 30) mq/dm3 ± (5 ÷ 18) %
4.19. Üzvi və qeyri-üzvi maddələrin həcm hissəsinin ölçülməsi: 
4.19.1. torpaqda, qruntlarda (10-6 ÷105) mq/kq ± (5 ÷ 80) %
4.19.2. su hövzələrinin dibində, lillərdə, yağıntı çöküntülərində 
(10-6 ÷105) mq/kq 
± (5 ÷ 80) %
4.19.3. tullantılarda (10-6 ÷ 106) mq/kq ± (5 ÷ 80) %
4.19.4. qamma şüalanmanın dozasının ölçülməsi (5 ∙10-8 ÷ 10-1) Zv/st ± (15 ÷ 30) %
1 2 3 4
4.20. Sutka, ay, rüb və il ərzində atmosferdə üfüqi sərt üzərinə düşən radionuklidlərin səthi aktivliyinin ölçülməsi: 
4.20.1. radioaktiv atmosferdən çökən yekun səthi beta aktivlik (0,4÷106) Bk/m2 ± (15 ÷ 30) %
4.20.2. radioaktiv atmosferdən çökən qamma şüalandırıcı radionuklidlərin yekun səthi aktivliyi (qamma spektrometriya) (0,01÷106) Bk/(m2 ∙sut) ± (15 ÷ 30) %
4.20.3. atmosfer çöküntülərində radionuklidlərin səthi beta aktivliyi (stronsiumun izotopları, radioizotop analizi) (0,02 ÷ 106) Bk/(m2 ∙sut) ± (15 ÷ 30) %
4.21. Ətraf mühitin nümunələrində radionuklidlərin həcmi aktivliyinin ölçülməsi: 
4.21.1. atmosfer havasında: 
4.21.1.1. radionuklidlərin yekun həcmi beta aktivliyi (0,1 ÷ 105) Bk/m3 ± (15 ÷ 30) %
4.21.1.2. qamma şüalandırıcı radionuklidlərin həcmi aktivliyi (qamma spektrometriya) (10-7÷105) Bk/m3 ± (15 ÷ 30) %
50 keV ÷ 3 MeV intervalında
4.21.1.3. beta aktiv radionuklidlərin həcmi aktivliyi (stronsium izotopları) (10-8 ÷ 105) Bk/m3 ± (15 ÷ 30) %
4.21.1.4. alfa aktiv radionuklidlərin həcmi aktivliyi (plutonium izotopları, radioizotop analizi) (10-9 ÷ 105) Bk/m3 ± (15 ÷ 30) %
4.21.2. yerüstü və dəniz sularında, qarda: 
4.21.2.1. yekun xüsusi alfa aktivlik (0,01÷105) Bk/kq ± (15 ÷ 40) %
4.21.2.2. yekun xüsusi beta aktivlik (0,01÷106) Bk/kq ± (15 ÷ 40) %
4.21.2.3. qamma şüalandırıcı radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (2∙10-3 ÷ 106) Bk/kq ± (15 ÷ 40) %
4.21.2.4. beta aktiv radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (stronsiumun izotopları) (10-3 ÷ 106) Bk/kq ± (15 ÷ 40) %
4.21.2.5. alfa aktiv radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (plutonium izotopları) (10-4 ÷ 105) Bk/kq ± (15 ÷ 50) %
4.21.2.6. tritium radioizotopunun xüsusi aktivliyi (atmosfer çöküntüləri də daxil olmaqla) (1,1÷106) Bk/kq ± (2 ÷ 30) %
1 2 3 4
4.21.3. torpaqda və su hövzələrinin dibində: 
4.21.3.1. qamma şüalandırıcı radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (0,2 ÷ 106) Bk/kq ± (15 ÷ 40) %
4.21.3.2. beta aktiv radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (stronsium izotopları) (0,1 ÷ 106) Bk/kq ± (15 ÷ 40) %
4.21.3.3. alfa aktiv radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (plutonium izotopları) (0,2 ÷ 105) Bk/kq ± (15 ÷ 50) %
4.21.4. yerüstü su hövzələrində (xam məhsulun hər kiloqramına): 
4.21.4.1. qamma şüalandırıcı radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (0,2 ÷ 106) Bk/kq ± (20 ÷ 50) %
4.21.4.2. beta aktiv radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (stronsium izotopları) (0,2 ÷ 106) Bk/kq ± (20 ÷ 50) %
4.21.4.3. alfa aktiv radionuklidlərin xüsusi aktivliyi (plutonium izotopları) (0,2 ÷ 105) Bk/kq ± (20 ÷ 50) %
4.22. Maddənin kütləsinin ölçülməsi (10-6 ÷ 10000) q ± (1 ÷ 5) %
4.23. Nümunənin həcminin ölçülməsi (10-6 ÷ 106) m3 ± 5 %
4.24. Zamanın ölçülməsi (1 ÷ 3 ∙106) s ± (2 ÷ 10) %
4.25. Atmosfer havasının,
sənaye tullantılarının və torpağın
temperaturunun ölçülməsi (50 ÷ 60) oC
(50 ÷ 1300) oC ± 0,5 %
± (0,5 ÷ 10) %
± (0,3 ÷ 5) oC
4.26. Qaz-toz axınının sürətinin ölçülməsi (1 ÷ 100) m/s ± (4 ÷ 25) %
4.27. Texniki qurğuların hava axınının sürətinin ölçülməsi (0,1 ÷ 25) m/s ± (0,1 ÷ 3) m/s
4.28. Atmosfer havasının nisbi rütubətinin ölçülməsi (10 ÷ 98) % ± (2 ÷ 10) %
4.29. Atmosfer havasının,
sənaye tullantılarının 
təzyiqinin ölçülməsi (600 ÷ 1100) hPa
(40 ÷ 110) kPa ± 0,3 hPa
± (0,1÷ 3) kPa
±1 kPa
4.30. Torpağın, suyun, yağıntıların turşuluğunun ölçülməsi (hidrogen göstəricisi), pH vahidi (1÷14) pH ± (10 ÷ 20) %
4.31. Xüsusi elektrik keçiriciliyinin ölçülməsi (torpaq, su, atmosfer yağıntıları) (2÷10000) mkSm/sm ± (5 ÷ 10) %
1
2 3 4
5. Əməyin mühafizəsinin təmin edilməsi sahəsində işlərin yerinə 
yetirilməsi üzrə ölçmələr
5.1. Xüsusi otaqlarda zərərli maddələrin kütləsinin hava həcminə nisbətinin ölçülməsi (0,2 ÷ 400) dm3/dəq ± (1,5 ÷ 10) %
5.2. Temperaturu 115°С-dən yuxarı olan suyun təzyiqinin ölçülməsi izafi təzyiq 0,07 MPа-dan çox ± (0,05 ÷ 4) %
5.3. Mayenin təzyiqinin ölçülməsi 0,25 МPа-dan çox ± (0,05 ÷ 4) %
5.4. Tədqiqat üçün götürülmüş hava həcminin ölçülməsi ± 5 %
5.5. Hava axınının sürətinin ölçülməsi (iş yerlərinin attestasiyası) (0,1 ÷ 40) m/s ± (0,05+0,05 V) m/s
5.6. Axımlı-sorucu ventilyasiya sistemində hava axınının sürətinin ölçülməsi (0,1 ÷ 20) m/s ± (0,1+0,05V) m/s
5.7. İş otaqlarında işıqlanmanın və parlaqlığın ölçülməsi (iş yerlərinin attestasiyası) (35 ÷ 1000) kd
(1•10-5 ÷ 1•102) kd
(2•10-4 ÷ 3•10-3) kd
(1•100 ÷ 2•105) lk, kd/m2 Δ0=(1,5•10-2 ÷ 2,5•10-2)
Δ0=(1,2•10-2 ÷ 5,0•10-2)
Δ0=(3•10-2 ÷ 5•10-2)
Δ0=(1•10-2 ÷ 10 •10-2)
5.8. İş otaqlarında işıqlanmanın titrəməsinin ölçülməsi (iş yerlərinin attestasiyası) (0 ÷ 100) % Δ0=(6•10-2 ÷ 20 •10-2)
5.9. İş yerlərinin attestasiyası zamanı ultrabənövşəyi, görünən və infraqırmızı spektrdə energetik işıqlanma dərəcəsinin ölçülməsi λ=(0,2 ÷ 0,4) mkm
(10-3 ÷ 102) Vt/m2
(10-1 ÷ 103) C/m2
λ=(0,25÷25,00) mkm
(1 ÷ 1•108) Vt/m2 Δ0=(2•10-2 ÷ 5•10-2)

Δ0=(3•10-2 ÷ 8•10-2)
1
2 3 4
5.10. İş yerlərinin attestasiyası zamanı lazer şüasının gücünün və enerjisinin ölçülməsi λ=(0,3 ÷ 12,0) mkm
Е=(1•10-3 ÷ 1•104) C
Е=(1•10-3 ÷ 100) Vt Δ0=(2•10-2 ÷ 20•10-2)
Δ0=(1•10-2 ÷ 15•10-2)
5.11. İnsan nəfəsindən çıxan havada etanol buxarının miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 2000) mq/m3 ± (10 ÷ 20) %
5.12. İşçi zonada və atmosfer havasında qazların qatılığının ölçülməsi (0,1÷100) % ± (0,05 ÷ 25) %
5.13. Karl Fişer metodu ilə sulu və susuz qarışıqlarda insan sağlamlığına zərərli olan ionların və maddələrin qatılığının ölçülməsi (10-3 ÷ 1000) mq ± (0,2 ÷ 3) %
5.14.
Sulu və susuz qarışıqlarda insan sağlamlığına zərərli olan metal ionların və maddələrin qatılığının ölçülməsi (0,5 ÷ 500) mkq/dm3 ± (10 ÷ 25) %
5.15. Materialların tətbiqinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün neft məhsullarının alışma temperaturunun ölçülməsi ± (3 ÷ 8) °С
5.16. Elektrik təhlükəsizliyinin və əməyin mühafizəsinin təmin edilməsi zamanı itirilən gərginliyin və cərəyan şiddətinin ölçülməsi (0,5 ÷ 15000) V
(0,1 ÷ 20) mA ± (0,5 ÷ 4,0) %
5.17. Duru və bərk dielektriklərin sınağı və diaqnostikası zamanı itirilən gərginliyin və cərəyan şiddətinin ölçülməsi (0,1 ÷ 100) kV
(0,1 ÷ 15) mА ± (0,5 ÷ 4,0) %
5.18. Elektrik təhlükəsizliyinin yoxlanılması zamanı itirilən gərginliyin və cərəyan şiddətinin ölçülməsi (0,1 ÷ 10000) V
(0,1 ÷ 15) mА ± 1,0 %
(1 ÷ 100) kV ±(0,2 ÷ 1,5) %
5.19. Elektrik izolyatorlarının və rele mühafizəsinin parametrlərinə nəzarət zamanı gərginliyin və cərəyan şiddətinin ölçülməsi (0,1 ÷ 2000) V
(0,1÷ 15) mА ±1,0 %
5.20. Torpaqlama və elektroizolyasiyanın parametrlərinə nəzarət zamanı müqavimətin ölçülməsi (10-2 ÷ 1010) Om ± (0,0001 ÷ 1) %
(10-2 ÷ 1016) Om ± (0,01 ÷ 10) %
1 2 3 4
5.21. Elektrik avadanlığının təhlükəsizliyinin qiymətləndirilməsi zamanı gərginliyin, cərəyan şiddətinin və müqavimətin ölçülməsi (10-2 ÷ 103) V
(10-2 ÷ 102) А
(10-2 ÷ 1016) Om ± (0,0001 ÷ 1) %
5.22. Qısaqapanmanın cərəyan şiddətinin ölçülməsi (10-2 ÷ 103) А ± (0,01 ÷ 10) %
5.23. Obyektlərdə insana neqativ təsir göstərən titrətmə təcilinin ölçülməsi (0,5 ÷ 1400) Hs
(77 ÷ 175) dB
nisbi 10-6 m/s2 ± 0,2 dB
5.24. İnsana mənfi təsir göstərən səs-küyün təsirinin və səs təzyiqinin səviyyəsinin ölçülməsi (20 ÷ 20000) Hs
(25 ÷ 140) dB
nisbi 2•10-5 Pа ± 0,7 dB
5.25. İşıq selinin şaquli vəziyyətdə əyilmə dərəcəsinin ölçülməsi 0o 00' ÷ 4o 00' ± 15'
5.26. Nəqliyyat vasitələrinin xarici işıqlarının gücünün ölçülməsi (0 ÷ 5 ∙104) kd ± 15 %
5.27. Sükan idarəetmə mexanizminin lüftünün cəminin ölçülməsi (0 ÷ 10) o ± 0,5 o
(10 ÷ 120) o ± 1 o
5.28. Avtonəqliyyat vasitələrinin sükan mexanizmində gücləndirici nasosun qayışının gərilmə qüvvəsinin ölçülməsi (20 ÷ 200) N ± 5%
5.29. Avtonəqliyyat vasitələrinin tormoz qüvvəsinin ölçülməsi (0÷30) kN ± 3%
5.30. Avtonəqliyyat vasitələrinin təkərlərinin bucaqlarının ölçülməsi (-30 ÷ +30)o ± 3'
5.31. Avtonəqliyyat vasitələrinin təkərlərinin qeyri-tarazlıq kütləsinin disbalansının ölçülməsi (0 ÷ 1000) q ± 3 q
5.32. Avtonəqliyyat vasitələrinin təkərlərində hava təzyiqinin ölçülməsi (0,1 ÷ 2,0) MPa ± (0,01 ÷ 0,2) MPa
5.33. Avtonəqliyyat vasitələrinin səs-küylülüyünün ölçülməsi (25 ÷ 140) dB (A) 1-ci sinfi üzrə 
ГОСТ 17187-2010
(IEC 61672-1:2002) 
5.34. Avtonəqliyyat vasitələrinin təkərlərinin protektorlarında hündürlüyün ölçülməsi (0 ÷ 125) mm ± 0,1 mm
1 2 3 4
5.35. Qaz həcmi sərfinin ölçülməsi (0,2 ÷ 400) dm3/dəq. ± (1,5 ÷ 10) %
5.36. Benzinlə işləyən avtonəqliyyat vasitələrinin ixrac qazlarında dəm qazının miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 7) % mütləq:
± (0,02÷0,2) 
mln-1
nisbi: ± (3 ÷ 6) %

5.37. Benzinlə işləyən avtonəqliyyat vasitələrinin ixrac qazlarında karbon qazının miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 16) % mütləq:
± (0,3 ÷ 1,0) 
mln-1
nisbi: ± (3 ÷ 6) %
5.38. Benzinlə işləyən avtonəqliyyat vasitələrinin ixrac qazlarında oksigenin miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 21) % mütləq:
± (0,1 ÷ 0,2) 
mln-1
nisbi: ± (3 ÷ 6) %
5.39. Benzinlə işləyən avtonəqliyyat vasitələrinin ixrac qazlarında cəm şəklində karbohidrogenlərin (heksana çevrilmiş) qazının miqdarının ölçülməsi
(0 ÷ 3000) mln-1 mütləq:
± (4÷20) mln-1
nisbi: ± (3÷6) %
5.40. Benzinlə işləyən avtonəqliyyat vasitələrinin ixrac qazlarında azot oksidinin miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 3000) mln-1 mütləq:
± (10÷20) mln-1
nisbi: ± (5÷10) %
5.41. Avtonəqliyyat vasitələrinin tüstülüyünün ölçülməsi
(0 ÷ 100) % ± (0,5÷1,0) %
5.42. Nəqliyyat vasitələrinin təkərlərinin yol səthi ilə ilişmə əmsalının ölçülməsi 0 ÷ 1,0 ± 0,05 %
5.43. Avtonəqliyyat vasitələrinin yivli birləşmələrində sıxma anının ölçülməsi
(0,2 ÷ 3000) N ∙m ± 2 %
5.44. Havanın temperaturunun ölçülməsi
(-30 ÷ +50) oC ± 0,2 oC
5.45. Havanın nisbi rütubətinin ölçülməsi
(5 ÷ 90) % ± 5 %
5.46. Hava axınının sürətinin ölçülməsi (0,05 ÷1,0) m/s ± (0,05+0,05)V, burada 
V - sürətin qiyməti, m/s
1 2 3 4
5.47. Energetik işıqlanmanın ölçülməsi (istilik şüalanmasının qiymətləndirilməsi zamanı) (10 ÷ 500) Vt/m2 ± (8-10) %
5.48. Elektrik sahəsinin gərginliyinin ölçülməsi (istehsalat tezliyi 50Hs) (0,05 ÷ 25) kV/m ± 20 %
5.49. Maqnit sahəsinin gərginliyinin ölçülməsi (istehsalat tezliyi 50Hs) (80 ÷ 6400) A/m ± 20 %
5.50. Radiotezlik diapazonunda elek-tromaqnit şüalanmanın elektrik sahəsinin gərginliyinin ölçülməsi:
- diapazon 0,01÷0,03 MHs
- diapazon 0,03÷3,0 MHs
- diapazon 3,0÷30 MHs 
- diapazon 30,0÷50 MHs 
- diapazon 50,0÷300 MHs
- diapazon 300,0÷3000 MHs
- diapazon 3,0÷30 QHs
- diapazon 30,0 QHs-dən yuxarı

(150 ÷ 5000) V/m
(5 ÷ 500) V/m
(3 ÷ 300) V/m
(1 ÷ 80) V/m
(1 ÷ 80) V/m

 


± 30 %
± 30 %
± 30 %
± 30 %
± 30 %
± 20 %
± 20 %
± 20 %
5.51. Radiotezlik diapazonunda elektromaqnit şüalanmanın maqnit sahəsinin gərginliyinin ölçülməsi:
- diapazon 0,03÷3,0 MHs
- diapazon 30,0÷50,0 MHs
- diapazon 50,0÷300 MHs
- diapazon 300,0÷3000 MHs
- diapazon 3,0÷30 QHs
- diapazon 30,0 QHs-dən yuxarı

 

(1,0 ÷ 50) A/m
(0,1÷ 3) A/m

 

 

 

± 30 %
± 30 %
± 30 %
± 20 %
± 20 %
± 20 %
5.52. 300,0 MHs ÷ 300,0 HHs radiotezlik diapazonunda elektromaqnit şüalanmanın axınının sıxlığının ölçülməsi (1 ÷ 5000) mkVt/sm2 ± 2 dB
5.53. Maqnit sahəsinin gərginliyinin impuls zamanı maksimal amplitudasının qiymətinin ölçülməsi (Emax) (0,1 ÷ 100) kV/m ± 20 %
5.54. İmpulslu elektrik sahəsinin gərginlik impulsunun müddətinin ölçülməsi (1 ÷ 1000) ns ± 20 %
5.55. İmpulslu elektrik sahəsinin gərginlik impulsunun cəbhəsinin müddətinin ölçülməsi (0,1 ÷ 50) ns ± 20 %
1 2 3 4
5.56. İş günü ərzində elektromaqnit impulsların (N) impulslu elektrik sahəsində gərginliyin ölçülməsi bir impulsdan çox 1 impuls
5.57. Elektrostatik sahənin gərginliyinin ölçülməsi (6 ÷ 300) kV/m 20 %
5.58. Sabit maqnit sahəsinin gərginliyinin və induksiyasının ölçülməsi (həmçinin geomaqnit sahəsinin azalmasının əmsalının hesablanması üçün) daimi maqnit sahəsi üçün (3-200) mTl / (2,4 ÷ 160) kA/m
geomaqnit sahə üçün (0,375 ÷ 250) mkTl / (0,3-200) A/m 20 %

 

10 %
5.59. (200-400) nm dalğa uzunluğu intervalında ultrabənövşəyi (UB) şüalanma mənbəyinin intensivliyinin ölçülməsi (0,001 ÷ 200) Vt/m2 10 %
5.60. Aşağıdakı dalğa uzunluqlarında energetik işıqlanmanın ölçülməsi:
- UB-A (= 400-315 nm)
- UB-B (= 315-280 nm)
- UB-C (= 280-200 nm)

(0,1 ÷ 200) Vt/m2 
(0,01 ÷ 200)Vt/m2
(0,001 ÷ 200) Vt/m2 10 %
5.61. İş yerlərinin attestasiyası zamanı lazer şüalanmasının (H) energetik ekspozisiyasının ölçülməsi 1) 0,18 ÷ 0,38 mkm:
10 ÷1•104 C/m2
2) 0,38 ÷ 1,4 mkm:
1• 10-4 ÷ 1 C/m2
3) 1,4 ÷ 20 mkm:
10 ÷1•104 C/m ± 25 % - məlum parametrlərlə şüalanma zamanı
± 45 % - naməlum parametrlərlə şüalanma zamanı
5.62. Lazer şüalanmasının gözə və dəriyə təsir zamanı şüalanmanın miqdarının ölçülməsi 1) 0,18 ÷ 0,38 mkm:
102 ÷ 1•104 Vt/m2
2) 0,38 ÷ 1,4 mkm:
1•10-2 ÷ 1•102 Vt/m2
3) 1,4÷ 20 mkm:
1•102 ÷ 1•104 Vt/m2 ±25% - məlum parametrlərlə şüalanma zamanı

± 45% - naməlum parametrlərlə şüalanma zamanı
1 2 3 4
5.63. Rentgen, qamma və neytron şüalanmaların ambient ekvivalent doza gücünün ölçülməsi foton şüalanma
(0,05 ÷ 5•106) mkZv/st 
neytron şüalanma 
(0,05 ÷ 2•106 ) mkZv/st ± (20 ÷5 0) %

± (40 ÷ 80) %

5.64. Rentgen, qamma və neytron şüalanmaların fərdi ekvivalent doza gücünün ölçülməsi foton şüalanma
(1 ÷ 106) mkZv 
neytron şüalanma
(1,0 ÷ 106) mkZv ± (30 ÷ 50) %

± (50 ÷ 90) %

5.65. Alfa şüalanma selinin sıxlığının ölçülməsi (0,5 ÷ 5•106) dəq-1 ∙sm-2 ± (30 ÷ 50) %

5.66. Beta şüalanma selinin sıxlığının ölçülməsi (5 ÷ 108) dəq-1 ∙sm-2 ± (30 ÷ 50) %

5.67. Ətraf mühitdə material və obyektlərin xüsusi aktivliyinin ölçülməsi (1 ÷ 1010) Bk/kq ± (15 ÷ 60) %

5.68. Radioaktiv aerozolların həcmi aktivliyinin ölçülməsi (0,1 ÷ 104) kBk/m3 ± (30 ÷ 60) %

5.69. Radioaktiv qazların həcmi aktivliyinin ölçülməsi (həmçinin radon və toron qazları) (10 ÷ 104) kBk/m3 ± (30 ÷ 60) %

5.70. Orqanizmdə, kritik orqanda radionuklitlərin aktivliyinin ölçülməsi (40 ÷ 106) kBk ± (30 ÷ 60) %
5.71. Oktava zolaqlarında səs təzyiqinin səviyyəsinin orta geometrik tezliklərdə ölçülməsi: 31,5; 63; 125; 250; 500; 1000; 2000; 4000; 8000 Hs (25 ÷ 140) dB ± 1 dB
5.72. Səs səviyyəsinin ölçülməsi (25 ÷ 140) dB ± 1 dB
5.73. Səsin ekvivalent səviyyəsinin ölçülməsi (25 ÷ 140) dB ± 1 dB
5.74. Səsin maksimal səviyyəsinin ölçülməsi (25 ÷ 140) dB ± 1 dB
5.75. İnfrasəs təzyiqinin ümumi səviyyəsinin ölçülməsi (50 ÷ 120) dB ± 1 dB
5.76. İnfrasəs təzyiqinin ekvivalent (enerji üzrə) və ümumi (xətti) səviyyəsinin ölçülməsi (50 ÷ 120) dB ± 1 dB
1 2 3 4
5.77. İnfrasəs təzyiqinin aşağıdakı orta geometrik tezliklərdə ölçülməsi - 2, 4, 8, 16 və ya 1/3 oktava zolaqları tezliyində 1,6; 2; 2,5; 3,15; 4; 5; 6,3; 8; 10; 12,5; 16; 20 Hs (50 ÷ 120) dB ± 1 dB
5.78. Səs təzyiqinin səviyyəsinin 1/3 oktava zolaqları tezliklərində orta geometrik tezliklərdə ölçülməsi: 12,5; 16; 20; 25; 31,5; 40; 50; 63; 80; 100 kHs (70 ÷ 120) dB ± 1 dB
5.79. Titrətmə təcilinin orta kvadratik qiymətinin və ya lokal titrətmənin qiymətləndirilməsi zamanı 8; 16; 31,5; 125; 250; 500; 1000 Hs orta geometrik tezlikli oktava zolaq-larında laqorifmik səviyyələrin ölçülməsi (0,1 ÷ 300) m/s2

(100 ÷ 170) dB ± 1 dB
5.80. Titrətmə təcilinin orta kvadratik qiymətinin və ya ümumi titrətmənin qiymətləndirilməsi zamanı 0,8; 1; 1,25; 1,6; 2,0; 2,5; 3,15; 4,0; 5,0; 6,3; 8,0; 10,0; 12,5; 16,0; 20,0; 25,0; 31,5; 40,0; 50,0; 63,0; 80,0 Hs oktava və ya 1/3 oktava zolaqlarında laqorifmik səviyyələrin ölçülməsi (0,001 ÷ 30) m/s2

(60 ÷ 150) dB ± 1 dB
5.81. İşçi səthin işıqlanmasının ölçülməsi (1 ÷ 20000) lk 10 %
5.82. Parlaqlığın ölçülməsi (1÷ 200000) kd/m2 10 %
5.83. İşıqlanmanın döyünmə əmsalının ölçülməsi (1 ÷ 100) % 10 %
5.84. İşıqlanma şəbəkəsində gərginliyin ölçülməsi (işıq əhatəsinin parametrlərinin qiymətləndirilməsi zamanı) (5-380) V dəyişən cərəyan mənb. üçün;
(2,4-380) V sabit cərəyan mənb. üçün 10 %

10 %
5.85. Zaman intervalının qiymətinin ölçülməsi (0÷60) s
(0÷60) dəq dəqiqlik sinfindən asılı olaraq
1
2 3 4
5.86. İşçi zonanın havasında zərərli maddələrin qatılığının ölçülməsi metodika və vasitələr seçilmiş zərərli maddələrin miqdarını (≤0,5 BBQ, q/m3) əhatəsində olan digər maddələrdən ayırmalıdır ± 25 % (bir ölçmə zamanı və ya bir nümunə götürmə zamanı)
5.87. İşçi zonadan nümunə götürülməsi zamanı hava sərfinin ölçülməsi 0,1-dən başlayaraq attestasiya olunmuş yoxlama metodi-kasında göstərilən həddə qədər, dm3/dəq 
5.88. İşçi zonadan götürülən hava nümunəsində bərk maddələrin qatılığının ölçülməsi metodika və vasitələr seçilmiş zərərli maddələrin miqdarını (≤0,5 BBQ, mq/m3) əhatəsində olan digər maddələrdən ayırmalıdır ± 25 % (bir ölçmə zamanı və ya bir nümunə götürmə zamanı)
5.89. Elektrik təhlükəsizliyi təmin olunarkən gərginliyin və cərəyan itkisinin ölçülməsi (12 ÷ 120) V

(0,25 ÷ 500) mA 20 %
5.90. Aşağı gərginlikli paylayıcı şəbəkələrdə qoruyucu vasitələrin izolyasiyasının elektrikə davam-lılığına nəzarət zamanı gərginliyin və cərəyan şiddətinin ölçülməsi (1000 ÷ 7500) V

(1 ÷ 7,5) mA 30 %
5.91. Torpaqlamaya və elektroizolyasiyaya nəzarət zamanı müqavimətin ölçülməsi (0,05 ÷ 300) Om (torpaqlama zamanı)
(0,5 •106) Om az olmadan (elektrik izolyasiyası) 30 %
5.92. Toxunma gərginliyinin və qısaqapanma cərəyanının qiymətinin ölçülməsi (0 ÷ 50) V

(10-2 ÷ 105 ) A 20 %
5.93. Barometrik təzyiqin ölçülməsi (600 ÷ 900) mm civ.süt.
(80 ÷ 120) kPa dəqiqlik sinfindən asılı olaraq
5.94. İş prosesinin ağırlığının qiymət-ləndirilməsi zamanı yükün daşın-masının məsafəsinin ölçülməsi ölçüləcək yolun uzunluğundan asılı olaraq yoxlamadan keçmiş və təsdiq olunmuş ölçmə vasitəsi
1 2 3 4
5.95. İş prosesinin ağırlığının qiymət-ləndirilməsi zamanı qüvvənin (biləyin əzələ qüvvəsinin) və yükün kütləsinin ölçülməsi ölçülən kəmiyyətdən asılı olaraq yoxlamadan keçmiş və təsdiq olunmuş ölçmə vasitəsi
5.96. Pnevmatik və hidravlik sistemlərdə təzyiqin ölçülməsi 1 MPa (pnevmatik)
10 MPa (hidravlik) 1 %
1 %
6. Təhlükə potensiallı obyektlərin istismarına dair qanunvericiliklə müəyyən edilmiş texniki təhlükəsizlik tələblərinə riayət olunmasına nəzarətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
6.1. Aviasiya, dəmiryol və avto-nəqliyyat vasitələrinin detal və mexanizmlərinin dağıdılmadan nəzarəti (0,1 ÷ 1) mm ± 1 mkm
6.2. Temperaturu 115 °С-dən artıq olan suyun təzyiqinin ölçülməsi izafi təzyiq 0,07 MPа-dan çox ±(0,05 ÷ 4) %
6.3. Obyektlərdə geofiziki monitorinqin aparılması zamanı obyektdaxili təzyiqin ölçülməsi (bənd və digər tikililər) ± (0,5 ÷ 2,5) %
6.4. Uçuşun sürətinin və hündürlüyünün təyini zamanı barometrik təzyiqin ölçülməsi (aviasiya) (5÷1300) hPа ± (20 ÷ 200) Pа
6.5. Maşın avadanlığının titrətməyə həssas hissələrinin qiymətləndirilməsi zamanı titrəmə təcilinin, titrəmə sürətinin və titrəmə dəyişməsinin ölçülməsi (0,5÷1000) Hs
(0,5÷100) m/s2
(0,1÷100) mm/s
(2÷1000) mkm ± (5 ÷ 10) %
6.6. Buxar qazanının barabanında buxarın təzyiqi diametri 160 mm –dən başlayan üfürmə, yoxlama və söndürmək üçün qurğusu olan, temperatur mühitində uyğun sifon trubkalı qazan buxarı ilə işçi temperaturda işləmək üçün nəzərdə tutulmuş göstərici manometr dəqiqlik sinfi 0,6-dan az olmamaqla 
1 2 3 4
6.7. Buxar qazanının çıxışında buxarın təzyiqi diametri 160 mm-dən başla-yan üfürmə, yoxlama və sön-dürmək üçün qurğusu olan, temperatur mühitində uyğun sifon trubkalı qazan buxarı ilə işçi temperaturda işləmək üçün nəzərdə tutulmuş göstərici manometr dəqiqlik sinfi 0,6-dan az olmamaqla 
6.8. Suqızdırıcı qazanın çıxışında suyun təzyiqi diametri 160 mm-dən başla-yan üfürmə, yoxlama və sön-dürmək üçün qurğusu olan, temperatur mühitində uyğun sifon trubkalı qazan buxarı ilə işçi temperaturda işləmək üçün nəzərdə tutulmuş, bağ-layıcı yerə kimi quraşdırılmış göstərici manometr dəqiqlik sinfi 0,6-dan az olmamaqla 
6.9. Qazanın çıxışında buxarın temperaturu buxar borusunda buxarın temperaturunun əsas ventilə qədər rəqəmsal indikatorlu ölçmə cihazları ölçmə xətası ± 0,2 °С –dən çox olmamaqla
6.10. Suqızdırıcı qazanın girişində və çıxışında suyun temperaturu suyun temperaturunun ölçülməsi üçün göstərici termometr və ya rəqəmsal indikatorlu cihaz ölçmə xətası ± 1 °С – dən çox olmamaqla
6.11. Suqızdırıcı qazanda suyun səviyyəsi şüşə səviyyəölçən və ya suyun səviyyəsini dolayı yolla ölçmək üçün cihaz. Suyun səviyyə göstəricilərinin 500 mm uzunluğu olan borularla birləşdirilməsi zamanı, onların daxili diametri 25 mm-dən, uzunluq 500 mm-dən çox olduqda isə, 50 mm-dən az olmamalıdır. Səviyyə ölçənlərin şüşəsi ölçülən mühitin eroziya təsirlərinə qarşı dayanıqlı olmalıdır ölçmə xətası ± 5 -dən çox olmamaqla
6.12. Buxar qazanının çıxışında buxarın sərfi buxarın sərfinin ölçülməsi üçün rəqəmsal indikatorlu ölçmə cihazı ölçmə xətası 3 % -dən çox olmamaqla
1 2 3 4
6.13. Suqızdırıcı qazanın çıxışında suyun sərfi suyun sərfinin ölçülməsi üçün rəqəmsal indikatorlu ölçmə cihazı ölçmə xətası 1 % -dən çox olmamaqla
6.14. Buxar qazanında suyun səviyyəsi şüşə səviyyəölçən və ya suyun səviyyəsini dolayı yolla ölçmək üçün cihaz. Suyun səviyyə göstəricilərinin 500 mm uzunluğu olan borularla birləşdirilməsi zamanı, onların daxili diametri 25 mm-dən, uzunluq 500 mm-dən çox olduqda isə, 50 mm-dən az olmamalıdır. Səviyyə ölçənlərin şüşəsi ölçülər mühitin eroziya təsirlərinə qarşı dayanıqlı olmalıdır ölçmə xətası ± 5 -dən çox olmamaqla
6.15. Suqızdırıcı elektrik qazanından keçən su sərfiyyatı su sərfiyyatı sayğacı ölçmə xətası 2 % -dən çox olmamaqla
6.16. Neft nasosu qurğularının neftsuvurma xəttində işçi mühitin təzyiqi təzyiqi ölçmək üçün cihaz dəqiqlik sinfi 1-dən az olmayaraq
6.17. Neft nasosu qurğularının basınc xəttində işçi mühitin təzyiqi təzyiqi ölçmək üçün cihaz dəqiqlik sinfi 1-dən az olmayaraq
6.18. Neft nasosu qurğularının işçi mühitinin sərfi işçi mühiti sərfinin sayğacı ölçmə xətası 2 % -dən çox olmamaqla
6.19. Neft nasosu qurğularının yastıqlarının temperaturu yastıqların temperaturunu ölçmək üçün cihaz ölçmə xətası ± 2 °С –dən çox olmamaqla
6.20. Quyu nasosunun basınc xəttinin təzyiqi göstərici manometr dəqiqlik sinfi 0,6-dan az olmamaqla 
6.21. Qazyanma qurğularında qazın təzyiqi qazın təzyiqini ölçmək üçün cihaz dəqiqlik sinfi 0,6-dan az olmamaqla 
6.22. Qazyanma qurğularında qazın temperaturu qazın temperaturunu ölçmək üçün cihaz ölçmə xətası ± 1 °С –dən çox olmamaqla
1
2 3 4
6.23. Qazyanma qurğularında qazın sərfi qaz sərfi sayğacı ölçmə xətası 2 % -dən çox olmamaqla
6.24. Qazın hazırlığı, qurudulması və təmizlənməsi blokunda təzyiqi qazın təzyiqini ölçmək üçün cihaz dəqiqlik sinfi 0,6-dan az olmamaqla 
6.25. Qazın hazırlığı, qurudulması və təmizlənməsi blokunda temperaturu qazın temperaturunu ölçmək üçün cihaz ölçmə xətası ± 1 °С –dən çox olmamaqla
6.26. Dəniz neft-qaz qurğularının otaqlarında karbon qazlarının konsentrasiyası daşınan qaz analizatoru, həcm üzrə həssaslığı 0,005 % -dən az olmamaqla ölçmə xətası 3 % -dən çox olmamaqla
6.27. Sıxılmış karbon qazları (SKQ) balonlarının kütləsi balonların çəkilməsi üçün tərəzi ölçmə xətası: tutumu 1 l-ə qədər olan balonlar üçün ± 10 q-dan çox olmamaqla; 
tutumu 12 l-ə qədər olan balonlar üçün ± 20 q-dan çox olmamaqla; 
tutumu 12 l-dən çox olan balonlar üçün ± 100 q-dan çox olmamaqla
7. Ödənişli xidmətlərin göstərilməsi, ticarət əməliyyatları, malların ölçülüb qablaşdırılması sahələrində fəaliyyətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
7.1. Poçt göndərişlərinin xətti ölçülərinin (qabaritlərinin) ölçülməsi (poçt kartları və adi məktublar istisna olmaqla) (10 ÷1000) mm ± 1 mm
1
2 3 4
7.2. Poçt göndərişlərinin kütləsinin ölçülməsi (poçt kartları və adi məktublar istisna olmaqla)
(0,02 ÷ 0,5) kq ± 1 q
(0,5 ÷ 2) kq ± 2 q
(2 ÷ 3 ) kq ± 3 q
(3 ÷ 4) kq ± 4 q
(4 ÷ 6) kq ± 6 q
(6 ÷ 10) kq ± 10 q
(10 ÷ 32) kq ± 15 q
(32 ÷ 500) kq ± 300 q
7.3. Ticarət əməliyyatları zamanı uzunluğun ölçülməsi (1•10-2 ÷ 1•104) m ±1 %
7.4. Ticarətdə və maldəyişmə əməliyyatları zamanı kütlənin ölçülməsi (0,02 ÷ 200000) kq orta dəqiqlik sinfi 
7.5. Ticarətdə və maldəyişmə əməliyyatları zamanı mayenin miqdarının ölçülməsi (0,002 ÷ 1000) m3/st ± (0,05 ÷ 4) %
7.6. Ticarətdə və maldəyişmə əməliyyatlarında istilik daşıyıcılarının parametrləri nəzərə alınmaqla sərfin, temperaturun və temperatur fərqinin ölçülməsi (0,002 ÷ 1000) m3/st
(0 ÷ 150) °С
(0 ÷ 150) °С ± (0,5 ÷ 2) %
КТ S, V, А
КТ S, V, А
± (0,25 ÷ 1) %
(istilik üzrə istilik hesablayıcısı)
7.7. Təbii qazın miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 6000) m3/st ± (1 ÷ 5) %
(0 ÷ 6000) m3/st
qazın temperaturu
(-40 ÷ 150) °С
Təzyiq
(0,7 ÷ 160) kqQ/sm2
diferensial təzyiq
40 kqQ/m2 ÷ 6,3 kqQ/sm2 dəqiqlik sinfi 1,5

Qmin ± (0 ÷ 3) %
Qorta ± (0÷1,5) %
Qmax ± (0÷1,5) %
7.8. Mühərrik yağlarının həcminin ölçülməsi (4 ÷ 25) l/dəq ± (0,5 ÷ 1,0) %
7.9. Sıxılmış qazın həcminin ölçülməsi (5 ÷ 80) l/dəq ± (0,5 ÷ 1,5) %
1
2 3 4
7.10. Şəffaf neft məhsullarının həcminin ölçülməsi (0,02 ÷ 1000) dm3/dəq
(3 ÷ 50) m3
(5 ÷ 160) l/dəq ± (0,15 ÷ 0,5) %
± (0,15 ÷ 0,5) %
± (0,25 ÷ 0,5) %
(0,02 ÷ 150) dm3/dəq
(0,2 ÷ 1,0) kq/m3
(-40 ÷ +50) °С ± (0,1 ÷ 1) %
± (0,1 ÷ 1,5) kq/ m3
± (0,1 ÷ 1) °С
7.11. Qazın və buxarın həcminin ölçülməsi (40 ÷ 6) kqQ/sm2
D (20 ÷1200) mm ± (0,15 ÷ 1) %
± (6 ÷ 20) mkm
7.12. Spirtin və spirt tərkibli mayelərin həcminin ölçülməsi (0,01 ÷ 0,1) dm3 ± (1 ÷ 5) %
7.13. Qablaşdırılmış içkinin qabda təzyiqinin ölçülməsi (0 ÷ 4) МPа ± (0,5 ÷ 4) %
7.14. Qazların və mayelərin sərfinin təyin edilməsi zamanı təzyiqlər fərqinin ölçülməsi 16 МPа ± (0,2 ÷ 1,0) %
7.15. Ticarətdə sıxlığın və qatılığın ölçülməsi (650 ÷ 1840) kq/m3
(0 ÷ 100) % ± (0,1 ÷ 20) kq/m3
± (0,01 ÷ 0,5) %
7.16. Ticarətdə nəmliyin ölçülməsi (0,02 ÷ 98) % ±(0,02 ÷ 5) %
7.17. Yanacağın kaloriliyinə nəzarət zamanı yanma alışma ölçülməsi ±0,2 %
7.18. Dəyişən cərəyan şəbəkəsində gərginliyin və cərəyan şiddətinin ölçülməsi (58 ÷ 380) V
(0,5 ÷ 150) А
50 Hs δ = ± (0,02 ÷ 10) %
8. Dövlət uçot və qeydiyyat əməliyyatları sahəsində fəaliyyətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
8.1. Uçot əməliyyatlarında istifadə edi-lən barometrik təzyiqin ölçülməsi (5 ÷ 1100) hPа ± (20 ÷ 50) Pа
8.2. İstilik təchizatı sistemlərində enerji effektivliyinə nəzarət zamanı istiliyin miqdarının ölçülməsi ± 5 %
8.3. Telli-optik xətlərlə məlumat ötürü-lən zaman lazer şüasının gücünün və digər parametrlərinin ölçülməsi λ=(0,6 ÷ 1,8) mkm
Port = (1•10-12 ÷ 1•100) Vt
(-90 ÷ +30) dBm Δ0q=2•10-2 ÷ 5•10-2
(0,08 ÷ 0,22 dB)
1
2 3 4
8.4. Əlaqənin müddətinin ölçülməsi (1 ÷ 10800) s ≤ ± 0,3 s
8.5. IP-birləşmələrin xarakteristikala-rının ölçülməsi (1 ÷ 3600) s ≤ ± 0,25 s
8.6. Rəqəmsal şəbəkədə siqnalların analizi (3-10-3 ÷ 10) mks ≤ ± 1 %
8.7. Məftillə ötürülən əlaqənin xarakteristikalarının ölçülməsi (0,1 ÷ 100) V 1-ci dərəcə
8.8. Rəqəmsal televiziya şəbəkəsində siqnalların parametrlərinin ölçülməsi rəqəmli axının sürəti
(1÷ 270) Мbit/s ≤ ± 1•10-6 Мbit/s
500 kHs ÷ 3 QHs ≤ ± 1•10-7 Hs
8.9. Analoq televiziya şəbəkəsində siq- nalların parametrlərinin ölçülməsi (48,5 ÷ 860) МHs ≤ ± 0,25 Hs
8.10. Zaman kənaraçıxmalarının parametrlərinin ölçülməsi 5 МHs 1 Hs ≤ ± 1•10-13 Hs
12 aya
OKX ≤3•10-14 Hs
sutkada

8.11. Əlaqə müddətinin ölçülməsi (taksofonlar) (1 ÷ 600) s ≤ ± 0,15 %
8.12. Dayaq siqnalları mənbələrinin stabillik göstəricilərinin ölçülməsi 5 МHs 1 Hs ≤ ± 1•10-13 Hs
12 aya
OKX ≤3•10-14 Hs
sutkada

8.13. Rabitə şəbəkəsində sinxronlaşdırmanın takt siqnallarının stabillik göstəricilərinin ölçülməsi 5 МHs 1 Hs ≤±1•10-13 Hs
12 aya
OKX ≤3•10-14 Hs
sutkada

9. Su, qaz, elektrik və istilik enerjisinin sərfinin uçotu sahəsində fəaliyyətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr

9.1. Su sərfinin uçotu üzrə ölçmələr: 
1
2 3 4
9.1.1. su sərfinin ölçülməsi Q3 / Q1≥10
Q2/Q1= 1,6
Q4/Q3= 1,25 keçid sərfi (Q2) (daxil) ilə artıq sərf (Q4) arasındakı sərflərdə daxil olan həcm 
üçün, yol verilən maksimal müsbət və ya mənfi xəta:
≤ 30 0C temperaturdakı su üçün – 2%,
> 30 0C temperaturdakı su üçün – 3%
5 illik dövr ərzində Q2/Q1 nisbəti 1,5 ; 2,5; 4 və ya 6,3 ola bilər
suyun temperaturu
0,1 0C-dən 30 0C-dək
və ya
30 0C-dən 90 0C-dək
suyun istənilən temperaturunda, ən kiçik sərfdən (Q1) keçid sərfinədək (Q2) (xaric) 
(Q1 ≤ Q< Q2) yol verilən maksimal müsbət və ya mənfi xəta 5%- dir
suyun təzyiqinin nisbi diapazonu Q3 üçün 0,3 bar -dan 10 bar-dək ( 1 bar = 105 Pa ) 
9.1.2. su sayğacları (15 – 200) mm Qmin≤QQt≤Q≤Qmin ± 2 %
9.2. Qaz sərfinin uçotu üzrə ölçmələr:
9.2.1. qazın sərfinin ölçülməsi sinif 1,5 
Qmax/Qmin ≥ 150 
Qmax/Qt ≥ 10
Qt/Qmax 1,2 

ən kiçik diapazonda, qazın temperatur diapazonu 40 0C

1
2 3 4
9.2.2.
ölçmə şəraitində həcmi və ya kütləni göstərən qaz sayğacı 
sinif 1,5
Qmin≤ Q < Qt
Qt ≤ Q ≤ Qmax 3,0 %
1,5 %
əgər Qt və Qmax ara-sındakı xətalar eyni işarəyə malikdirlərsə, onların hamısı 1,5 sinif üçün 1 %-i
9.3. Elektrik sərfinin uçotu üzrə ölçmələr:
İşçi temperaturlar

+5 0C ÷ +30 0C
-10 0C ÷ +5 0C
və ya
+30 0C ÷ +40 0C -25 0C ÷ -10 0C
və ya
+40 0C ÷ +55 0C -40 0C ÷ -25 0C
və ya
+55 0C ÷ +70 0C
Sayğacın sinfi A B C A B C A B C A B C
Birfazalı sayğac, çoxfazalı sayğac- əgər balanslaşdırılmış yüklərlə işləyirsə
İmin ≤ İ ≤ İtr 3,5 2 1 5 2,5 1,3 7 3,5 1,7 9 4 2
İtr ≤ İ ≤ İmax 3,5 2 0,7 4,5 2,5 1 7 3,5 1,3 9 4 1,5
Çoxfazalı sayğac - əgər birfazalı yüklə işləyirsə
İtr ≤ İ ≤ İmax 4 2,5 1 5 3 1,3 7 4 1,7 9 4,5 2
Sayğac dəyişən cərəyan yük rejimində işləyirsə, xəta faizi aşağıdakı cədvəldə göstərilən hədləri aşmamalıdır. Normalaşdırılmış iş rejimində və işçi temperatur üçün cərəyan yükünün müəyyən səviyyələrində yol verilən maksimal xəta YMX (faizlə)
9.4. İstilik sərfinin uçotu üzrə ölçmələr:
9.4.1. istilik sərfinin ölçülməsi istilik sayğacları üçün göstərilən dəqiqlik sinifləri müəyyən edilmişdir: 1,2, 3. sinif 1: Ef = (1+ 0,01 qp/q), sinif 2: Ef = (2 + 0,02 qp/q ), sinif 3:Ef =(3% +0,05 qp/q), burada Ef - xətası sərf və kütlənin və ya həcmin vericisinin çıxış siqnalları arasında asılılığın göstərilən qiymətini həqiqi qiymətlə əlaqələndirir 
± 5%-dən çox olmamalıdır ±5% -dən çox olmamalıdır ±5%-dən çox olmamalıdır 
1
2 3 4

temperatur vericiləri cütünün, faizlə ifadə olunmuş yol verilən maksimal nisbi xətası 
Et= (0,5 + 3 ∆θmin/∆θ), 
burada Et xətası, temperatur vericiləri cütünün çıxışı ilə temperaturlar fərqi arasındakı asılılığın göstərilən qiymətini həqiqi qiymətlə əlaqələndirir

hesablayıcının faizlə ifadə olunmuş yol verilən maksimal nisbi xətası 
Ec= (0,5 + ∆θmin/∆θ), burada Ec xətası, istiliyin göstərilən qiymətini həqiqi qiyməti ilə əlaqələndirir
vahid mükəmməl konstruksiyalı istilik sayğacları üçün, həqiqi qiymətdən yol verilən maksimal nisbi xəta hər bir dəqiqlik sinfi üçün
1 sinfi üçün:
E= Ef +Et+Ec ,
2 sinfi üçün:
E= Ef +Et+Ec ,
3 sinfi üçün:
E= Ef +Et+Ec 
10. Dövlətin müdafiəsi və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üzrə ölçmələr
Ölçmələrin tərkibi və onlara olan tələblər dövlətin müdafiəsi və təhlükəsizliyi sahəsində fəaliyyəti həyata keçirən müvafiq orqanlar (Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Sərhəd Xidməti, həmçinin dövlətin müdafiəsi üzrə sifarişləri yerinə yetirən Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Sənayesi Nazirliyi) tərəfindən müəyyən olunur.
11. Bank, vergi və gömrük əməliyyatlarının həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
11.1. Külçə və sikkə şəklində olan qiymətli metalların kütləsinin ölçülməsi (qızıl, gümüş) 1 q ÷ 34 kq III dəqiqlik sinfi (yüksək)
11.2. Gömrük terminallarından keçən yüklərin kütləsinin ölçülməsi 1q ÷ 100000 kq orta dəqiqlik sinfi
1 2 3 4
11.3. Spirtin və spirt tərkibli məhlulların xüsusiyyətlərinin ölçülməsi (0,02 ÷ 150) dm3/dəq
(0,2 ÷ 1,0) kq/m3 ± (0,1 ÷ 1) %
± (0,1 ÷ 1,5) kq/m3
11.4. Təbii qazın miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 6000) m3/saat ± (1 ÷ 5) %
± (0,05 ÷ 0,5) %
(hesablayıcının korrektorları)
qazın temperaturu (-40 ÷ 150) °С 
təzyiq (0,7 ÷ 160) kqQ/sm2 
diferensial təzyiq
40 kqQ/m2 ÷ 6,3 kqQ/sm2 
11.5. Şəffaf neft məhsullarının miqdarının ölçülməsi (0,02 ÷ 150) dm3/dəq
(0,2 ÷ 1,0) kq/m3
(-40 ÷ +50) °С ± (0,1 ÷ 1) %
± (0,1 ÷ 1,5) kq/m3
± (0,1 ÷ 1) °С
(3 ÷ 50) m3
(5 ÷ 160) l/dəq ± (0,15 ÷ 0,5) %
± (0,25 ÷ 0,5) %
11.6. Mühərrik yağlarının həcminin ölçülməsi (4 ÷ 25) l/dəq ± (0,5 ÷ 1,0) %
11.7. Sıxılmış qazın miqdarının ölçülməsi (5 ÷ 80) l/dəq ± (0,5 ÷ 1,5) %
11.8. Spirtin həcminin ölçülməsi
(750 ÷ 10000) dm3 ± (0,2 ÷ 0,4) %
12. Fövqəladə hallarda təhlükəsizliyin təmin edilməsi üzrə ölçmələr
12.1. Hava sürətinin ölçülməsi
(1 ÷ 70) m/s ± 0,1 %
12.2. Su axımının sürətinin ölçülməsi
(1 ÷ 20) m/s ± 5 %
12.3. İstiqamətin sürətinin ölçülməsi
(0 ÷ 360) ° ± (1 ÷ 5) °
12.4. Müxtəlif mühitlərdə temperaturun ölçülməsi
(-100 ÷ 50) °С ± 0,5 °С
12.5. Nisbi rütubətin ölçülməsi
(10 ÷ 100) % ± (0,1 ÷ 5) %
12.6. Atmosfer təzyiqinin ölçülməsi
(80 ÷ 106) kPа ± (5 ÷ 20) Pа
12.7. Su səthində əmələ gələn dalğaların ölçülməsi (0 ÷ 30) m ± 0,1%
± 0,1 m
12.8. Mayenin səviyyəsinin ölçülməsi (15 ÷ 100) m ± 0,1 %
± 3 mm
1 2 3 4
12.9. Təhlükəsizliyin təmin edilməsi zamanı hava axınının sürətinin ölçülməsi (yüksək- hündürlüklü tikinti obyektləri, yükqaldırıcı mexanizmlər, dəniz neft buruqları, gəmilər və s.) (0,1 ÷ 60) m/s ± (0,1+0,05V) m/s
12.10. Oksigen sistemlərində və digər həyati əhəmiyyətli sistemlərdə təzyiqin ölçülməsi ± 1,5 %
12.11. Çirkab, texnoloji, təbii və içməli sularda neft məhsullarının qatılığının təyini (0,04 ÷ 1000,0) mq/dm3 ± (0,5 ÷ 2) mq/dm3
13. Geodeziya və kartoqrafiya sahəsində fəaliyyətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
13.1. Yer səthində olan obyektlərin formasının və ölçülərinin təyini (0 ÷ 360) buc. qrad OKX 2 buc. s
- 1•10-6 m
- OKX 0,3 mm 1 km ikiqat gedişə
13.2. Yer səthində qravimetrik ölçmələr - OKX 2 mkGal
13.3. Torpaqların bölüşdürülməsi zamanı ölçmələr - OKX 0,1 mm (kadastr xəritələri və planları miqyasında)
13.4. Real zaman rejimində obyektlərin naviqasiya-zaman parametrlərinin təyini 5 МHs 1 Hs ≤ ±1•10-13 Hs
12 aya
OKX ≤ 3• 10-14 Hs
sutkada
14. Hidrometeorologiya sahəsində fəaliyyətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
14.1. Kütlənin ölçülməsi ilə bağlı laborator tədqiqatlar 2•10-6 ÷ 50 kq 1, 2, 3 və 4 dəqiqlik sinfi (xüsusi, yüksək və orta)
1
2 3 4
14.2. Hava və su axınının fiziki parametrlərinin ölçülməsi (1 ÷ 70) m/s ± 0,1 %
(1 ÷ 10) m/s ± 5 %
(0,1 ÷ 40) m/s ± (0,05+0,05V) m/s
14.3. Axının istiqamətinin təyini (0 ÷ 360)° ± (1 ÷ 5)°
14.4. Havanın və suyun temperaturunun ölçülməsi (-100 ÷ 50) °С ± 0,5 °С
(-70 ÷ 150) °С ± (0,3 ÷ 0,5) °С
14.5. Havanın nisbi rütubətinin ölçülməsi (10 ÷ 100) % ± (0,1 ÷ 5) %
(0 ÷ 100) %
şeh nöqtəsi -80 ÷ 80 °С ± (1,0 ÷ 10) %
± (0,8 ÷ 5) °С
(0 ÷ 100) % ± (1 ÷ 10) %
14.6. Su səthinin dalğalanmasının ölçülməsi (0 ÷ 30) m ± 0,1 %
± 0,1 m
14.7. Su hövzələrində suyun səviyyəsinin ölçülməsi (15 ÷ 100) m ± 0,1 %
± 3 mm
14.8. Küləyin orta sürətinin 
ölçülməsi, Vort (0,5 ÷ 55) m/s Vort < = 5 m/s olarsa
± 0,5 m/s,
Vort > 5 m/s olarsa ± 6 %
14.9. Küləyin istiqamətinin ölçülməsi, dərəcə (0 ÷ 360)o ± 5o
14.10. Atmosfer təzyiqinin ölçülməsi (600 ÷ 1100) hPa ± 0,3 hPa
14.11. Havanın nisbi rütubətinin ölçülməsi (10 ÷ 100) % t <= - 10 oC olarsa ± 7 % ;
t > - 10 oC ÷ t <= 90 oC olarsa ± 5 %;
t = (91 ÷ 100) oC olarsa 
± 3%
14.12. Torpaq səthinin temperaturunun ölçülməsi (-60 ÷ 70) oC ± 0,5 oC
14.13. Müxtəlif açıq qoyulmuş dərinliklərdə torpaq səthinin temperaturunun ölçülməsi (-40 ÷ 50) oC ± 0,2 oC
1
2 3 4
14.14. Yağıntıların miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 200) mm ± (0,1 ÷ 15) mm
14.15. Qar örtüyünün hündürlüyünün ölçülməsi (0 ÷ 1000) sm ± 1sm
14.16. Günəş şəfəqlənməsinin müddətinin ölçülməsi (0 ÷ 24) st ± 0,1 st
14.17. Buludların aşağı sərhədinin hündürlüyünün ölçülməsi (15 ÷ 2000) m H <= 100 m olarsa ± 10m;
H >= 100 m olarsa ± 10%
14.18. Meteoroloji görüntünün uzunluğunun ölçülməsi (50 ÷ 70000) m S < 500m olarsa ± 50m;
S(500 ÷ 1500) m olarsa 
± 10 %;
S > 500 m olarsa ± 20 % 
14.19. Birbaşa günəş radiasiyasının ölçülməsi (0,04 ÷ 1,10) kVt/m2 ± 3 %
14.20. Radiasiya balansının ölçülməsi (0,01 ÷ 1,10) kVt/m2 ± 20 %
14.21. Dərinliyə buraxılmış nöqtədə temperaturun ölçülməsi (30 ÷ 50) oC ± 0,5 oC
14.22. Şumlanmış torpağın temperaturunun ölçülməsi (0 ÷ 50) oC ± 0,5 oC
14.23. Torpağın nəmliyinin ölçülməsi (3 ÷ 45) % ± 3 %
14.24. Kütlənin ölçülməsi:
- yaşıllığın 
- torpağın 
(0,005 ÷ 10) kq
(0,005 ÷ 0,5) kq 
± (0,001 ÷ 0,005) kq
± 0,0001 kq
14.25. Havanın aeroloji zond vasitəsilə temperaturunun ölçülməsi ( - 90 ÷ 60) oC ± 1 oC
14.26. Havanın aeroloji zond vasitəsilə nisbi rütubətinin ölçülməsi (0 ÷ 100) % ± 15 %
14.27. Havanın atmosfer təzyiqinin aeroloji zond vasitəsilə ölçülməsi (1070 ÷ 100) hPa ± 2 %
1
2 3 4
14.28. Su axımının sürətinin ölçülməsi (0,03 ÷ 5,0) m/s ± (1,5 ÷ 30) %
14.29. Su yığımı hövzələrində suyun temperaturunun ölçülməsi (10 ÷ 30) oC ± 0,1 oC
14.30. Su yığımı hövzələrində suyun səviyyəsinin ölçülməsi (0 ÷ 20) m H <= 10 m olarsa ± 0,1 %;
H > 10 m olarsa ± 0,2 %
14.31. Dənizin temperaturunun ölçülməsi (5 ÷ 45) oC ± 0,1 oC
14.32. Dəniz axınının sürətinin ölçülməsi (0,001 ÷ 6) m/s ± (0,02 ÷ 0,32) m/s
14.33. Dəniz suyunun duzluğunun ölçülməsi (0 ÷ 40) ‰ ± 0,001 ÷ 0,1 ‰
14.34. Hidrostatik təzyiqin ölçülməsi (0 ÷ 60) MPa ± (Pmax ∙5 ∙10-4) ÷
(Pmax 0,3∙10-2) MPa
14.35. Dəniz səviyyəsinin ölçülməsi (0 ÷ 12) m ± (0,0÷0,07) m
14.36. Dalğa hündürlüyünün ölçülməsi (0,05 ÷ 14) m H <= 5 m olarsa ± 0,5 m;
H > 5 m olarsa 
± (0,52 ÷ 1,5) m
14.37. Dalğa müddətinin ölçülməsi (1 ÷ 100) s ± 0,5 s
14.38. Yerətrafı kosmik fəzada proton selinin sıxlığının ölçülməsi (Ep=0,1 keV÷600 MeV üçün) (10 ÷ 109) sm-2 ∙ s-1 ± 25 %
14.39. Yerətrafı kosmik fəzada elektron selinin sıxlığının ölçülməsi (Ee=0,1 keV÷10 MeV üçün) (10 ÷ 109) sm-2∙ s-1 ± 25 %
14.40. Yerətrafı kosmik fəzada Günəşin rentgen şüalanmasının sıxlığının ölçülməsi (Er=(1÷10) keV üçün) (10-8 ÷ 10-2) Vt/m2 ± 25 %
1 2 3 4
14.41. Yer səthində maqnit induksiyasının ölçülməsi (10 ÷ 105) nTl ± 5 %
14.42. İonosferin F2 qatından əks etdirilən dalğanın maksimal tezliyinin ölçülməsi (1 ÷ 20) MHs ± 0,2 MHs
14.43. İonosferdə olan elektronların tam miqdarının ölçülməsi (1016 ÷ 1018) m-2 ± 2 ∙1016 m-2
14.44. Günəşin ultrabənövşəyi şüalanmasının axınının enerjisinin ölçülməsi (5 ∙10-3 ÷ 2 ∙10-2) Vt/m2 ± 25%
15. Məhsulların (işlərin, xidmətlərin) normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilmiş məcburi tələblərə uyğunluğunun qiymətləndirilməsi sahəsində fəaliyyətin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
Ölçmələrin tərkibi və onlara olan tələblər Azərbaycan Respublikasında qüvvədə olan dövlət standartları, habelə beynəlxalq (regional), dövlətlərarası standartlar və digər normativ hüquqi aktlarla tənzimlənir.
16. Rəsmi idman yarışlarının keçirilməsi, idmançıların hazırlanması 
sahəsi üzrə ölçmələr
16.1. Zamanın ölçülməsi 60 dəq. qədər ± 0,01 s
60 dəq. artıq ± 0,1 s
16.2. Uzunluğun ölçülməsi 100 mm qədər ± 0,05 mm
1000 mm artıq ± 0,15 mm
(1 ÷ 100 ) m ± 1 mm
1000 m qədər ± 0,1 m
16.3. Kütlənin ölçülməsi 50 kq qədər ± 20 q
200 kq qədər ± 50 q
500 kq ± 200 q
17. Dövlət orqanlarının ölçmələrin məcburi aparılması barədə qərarlarının icrası üzrə ölçmələr
17.1. Kriminalistik laboratoriyalarda malların və materialların kütləsinin ölçülməsi (2-10-6 ÷ 50) kq 1, 2, 3 və 4 dəqiqlik sinfi (xüsusi, yüksək və orta)
17.2. Müxtəlif obyektlərdə üzvi və qeyri-üzvi maddələrin keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərinin analizi (0 ÷ 100) % OKX (1 ÷ 10) %
1
2 3 4
17.3. İnsan nəfəsində etanolun miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 2000) mq/m3 ± (10 ÷ 20) %
17.4. Müşahidə edilən obyektlərin tədqiq edilməsi zamanı xətti parametrlərin ölçülməsi (0,05 ÷ 20) mm ± 0,05 mm
(0,1 ÷ 150) mm ± 0,1 mm
(1 ÷ 1000) mm ± 1,0 mm
(1∙10-5 ÷ 1∙10-2) m ± 1∙10-5 m
17.5. Tədqiq olunan obyektlərin künc parametrlərinin ölçülməsi (1 ÷ 360)o ± 1,0 o
17.6. Materialların və məhsulların kütləsinin ölçülməsi (0,001 ÷ 600) karat ± 0,001 karat
(0,01÷ 6000) N ± 0,01 N
(1∙10-6 ÷ 2∙10-2) kq ± 1∙10-6 kq
17.7. Maddənin həcminin ölçülməsi (1 ÷ 50) ml ± 1 ml
(1 ÷ 250) ml ± 2 ml
(1 ÷ 1000) ml ± 10 ml
(1∙10-4 ÷ 1∙10-3) l ± 1∙10-4 l
17.8. Müxtəlif mühitlərin temperaturunun ölçülməsi (100 ÷ 1500) oC ± 1,0 oC
17.9. Zaman intervallarının ölçülməsi (1÷36000) s ± 1 s
17.10. Mərminin uçuş sürətinin ölçülməsi (50 ÷ 1300) m/s ± 1,0 %
17.11. Təyin olunmuş azalma təzyiqinin ölçülməsi (0 ÷ 9,81) m/s2 ± 4,0 %
17.12. Əyləc pedalına tətbiq edilən qüvvənin ölçülməsi (0 ÷ 100) N ± 5,0%
17.13. Yayın dartınma qüvvəsinin ölçülməsi (0 ÷ 1000) N ± 1,0 N
17.14. Kriminalistik laboratoriyalarda Vikkers şkalası üzrə material və məmulatların bərkliyinin ölçülməsi (50 ÷ 1500) NV ± 3%
17.15. Kriminalistik laboratoriyalarda HRC şkalası üzrə material və məmulatların bərkliyinin ölçülməsi (20 ÷ 35) HRC ± 2,0 HRC
(35 ÷ 50) HRC ± 1,5 HRC
1
2 3 4
17.16. Cərəyan şiddətinin və gərginliyin ölçülməsi (0 ÷ 1000) V ± (0,01 ÷ 2) %
(0 ÷ 100) A ± (0,01 ÷ 2) %
17.17. Radio siqnalların və gərginlik zəncirlərinin qüvvəsinin ölçülməsi (0 ÷ 100) Vt ± (0,1÷2) %
17.18. Ekspertizaya aparılan zaman elektrik siqnallarının amplitudasının ölçülməsi (0 ÷ 1000) V ± (0,01÷5) %
17.19. Ekspertizaya aparılan zaman elektrik siqnallarının tezliyinin ölçülməsi (0 ÷ 10) QHs ± 0,5 %
17.20. Ekspertizaya aparılan zaman elektrik siqnallarının impulsunun müddətinin ölçülməsi (0 ÷ 100) s ± (0,01÷0,5) %
17.21. Ekspertizaya aparılan zaman keçirilmə zolağında televiziya siqnalının amplituda-tezlik xarakteristikasının ölçülməsi (0 ÷ 6) MHs ± 2 %
17.22. Ekspertizaya aparılan zaman televiziya siqnalının tam əhatəsinin ölçülməsi (0,1 ÷ 1,5) V ± 1 %
17.23. Ekspertizaya aparılan zaman televiziya siqnalının zaman intervallarının ölçülməsi 20 hs ÷ 50 ms ± 0,8 %
17.24. Maddələrin qatılığının ölçülməsi (1∙10-12 ÷ 1∙102) q/l ± (30 ÷ 5) %
(0,0001÷ 100) % ± (0,1 ÷ 5) %
17.25. Kriminalistik laboratoriyalarda materialların sıxlığının ölçülməsi (0,50 ÷ 2,50) kq/dm3 ± 1∙10-5 kq/dm3
17.26. Məhlulun optiki sıxlığının UB dalğa intervalında ölçülməsi 0 ÷ 3 ± (0,0015 ÷ 0,1)
1
2 3 4
17.27. Məhlulun optiki sıxlığının görünən diapazonda ölçülməsi 0 ÷ 3 ± (0,001 ÷ 0,1)
17.28. Sındırma əmsalının ölçülməsi 1,30 ÷ 1,70 ± 0,001
17.29. UB diapazonda mayedə udulma əmsalının ölçülməsi (0,10 ÷100) % ± 0,3 %
17.30. Görünən diapazonda mayedə udulma əmsalının ölçülməsi (0,10 ÷ 100) % ± 0,3 %
17.31. Mühitin turşuluğunun ölçülməsi pH (0 ÷ 14,00) ± 0,01
18. Dövlət nəzarəti tədbirlərinin həyata keçirilməsi üzrə ölçmələr
18.1. İnsan nəfəsində etanolun miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 2000) mq/m3 ± (10 ÷ 20) %
18.2. Müxtəlif obyektlərdə üzvi və qeyri-üzvi maddələrin keyfiyyət və kəmiyyət göstəricilərinin analizi (0 ÷ 100) % OKX (1 ÷ 10) %
18.3. Nəqliyyat vasitələrinin hərəkət sürətinin ölçülməsi: 
18.3.1. dopler sürətölçənləri üçün (nəqliyyat vasitəsinin koordinatları təyin edən dopler sürətölçənləri də daxil olmaqla) (20 ÷ 250) km/st ± (2 ÷ 3) km/st
18.3.2. qeyri-dopler sürətölçənləri üçün: 
video kadrların istifadəsi ilə 
lazer metodları ilə (0 ÷ 250) km/st
(0 ÷ 250) km/st ± (5 ÷ 8) km/st
± (2 ÷ 5) km/st
18.4. Nəfəsdə etanol buxarının miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 0,5) mq/l ± 0,5 mq/l
(0,5 ÷ 0,95) mq/l ± 10 %
18.5. Avtonəqliyyat vasitəsinin oxuna düşən ilkin yükün ölçülməsi (0 ÷ 5000) kq ± 10 kq
(200 ÷ 20000) kq ± 30 kq
18.6. Avtonəqliyyat vasitəsinin kütləsinin ölçülməsi (200 ÷ 45000) kq ± (0,1 ÷ 3) %
1 2 3 4
18.7. Avtonəqliyyat vasitəsinin kənar işıqlarının gücünün ölçülməsi (0 ÷ 50000) kd ± 15 %
18.8. Avtonəqliyyat vasitəsinin tormoz sisteminin xüsusi əyləc qüvvəsinin ölçülməsi (0 ÷ 1∙104) ± 3 %
18.9. Avtonəqliyyat vasitələrinin təkərlərinin protektorlarında hündürlüyün ölçülməsi (0 ÷ 125) mm ± 0,1 mm
18.10. Avtonəqliyyat vasitələrinin səs – küyünün ölçülməsi (30 ÷ 130) dB ± 1 dB
18.11. Avtonəqliyyat vasitələrinin şüşələrinin işıq keçirməsinin ölçülməsi (0,4 ÷ 100) % ± 2 %
18.12. Avtonəqliyyat vasitələrinin tüstülüyünün ölçülməsi (0 ÷ 100) % ± (0,5 ÷ 1,0) %
18.13. Avtonəqliyyat vasitələrinin ixrac qazlarında dəm qazının miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 7) % mütləq
± (0,02 ÷ 0,2) mln-1
nisbi ± (3÷6) %
18.14. Avtonəqliyyat vasitələrinin ixrac qazlarında karbohidrogenlərin miqdarının ölçülməsi (0 ÷ 3000) mln-1 mütləq
± (4 ÷ 20) mln-1
nisbi ± (3÷6)%
18.15. Avtomobil yollarının geometrik parametrlərinin ölçülməsi: 
18.15.1. yol hissələrinin uzunluğu >1000 m ± 0,1 m
± 1,0 m
18.15.2. döngə bucağı ± 180 o ± 1,5√n (n-ölçülən bucaqların sayıdır)

18.15.3. döngə radiusu (10 ÷ 3000) m ± 10 %
1 2 3 4
18.15.4. yol örtüyünün düzgünlüyü (0 ÷ 200) sm/km ± 10 %
18.15.5. yol örtüyünün mikroprofili (0,001 ÷ 0,150) m ± 10 %
18.15.6. yol örtüyünün eni (0,003 ÷ 0,150) m ± 0,002 m
18.15.7. yol örtüyünün elastikliyi (0,2 ÷ 1,5) mm ± 5 %
18.15.8. yol örtüyünün qalınlığı (0,05 ÷ 0,50) m ± 0,02 m
18.16. Avtomobil yollarının kənarlarının geometrik parametrlərinin ölçülməsi (0 ÷ 100) m ± 0,01 m
(100 ÷ 1000) m ± 1 m
18.17. Nəqliyyat vasitələrinin təkərlərinin yol səthi ilə ilişmə əmsalının ölçülməsi 0,1 ÷ 0,7 ± 0,05 
18.18. Yol səthinin işıqlanma səviyyəsinin ölçülməsi (10 ÷ 2 ∙105) lk ± 8 %
18.19. Yol səthinin parlaqlığının ölçülməsi (10 ÷ 2 ∙105) kd/m2 ± 10 %
18.20. Yol nişanlarının parlaqlığının ölçülməsi (0 ÷ 100) % ± 2 %
18.21. Yol cizgilərinin parlaqlığının ölçülməsi (0 ÷ 100) % ± 2 %
18.22. Yolun eninə mailliyinin ölçülməsi (-56 ÷ 120) ‰ ± 2 ‰
18.23. Yolun uzununa mailliyinin ölçülməsi (-56 ÷ 120) ‰ ± 2 ‰
18.24. Yol səthinin hamarlığının ölçülməsi (-56 ÷ 120) ‰ ± 2 ‰
18.25. Mühəndis qurğularının hündürlüyünün ölçülməsi (0 ÷ 100) m ± 2 mm
18.26. Sükan idarəetmə mexanizminin lüftünün cəminin ölçülməsi ± (0 ÷ 10) o ± 0,5 o
± (10 ÷ 120) o ± 1 o
18.27. Əyləc məsafəsinin ölçülməsi (0 ÷ 50) m ± 5 %
18.28. İdarəetmə orqanlarına olan təsir edən qüvvənin ölçülməsi (0÷2000) N ± 7 %
18.29. Təyin olunmuş azalma təcilinin ölçülməsi (0 ÷ 10) m/s2 ± 4 %
1 2 3 4
18.30. Pnevmatik və ya pnevmohidravlik tormoz sistemində hava təzyiqinin ölçülməsi (0 ÷ 20) MPa ± 5 %
18.31. Ətalətli əyləclə təchiz olunmuş qoşquların qoşqu mexanizminin itələmə qüvvəsinin ölçülməsi (0 ÷ 5000) N ± 5 %
18.32. Tormozlanma üfüqi meyilli meydançanın ölçülməsi (0 ÷ 40) % ± 1 %
18.33. Əyləc sisteminin işədüşmə müddətinin ölçülməsi (0 ÷ 2) s ± 0,1s
18.34. Əyləc sisteminin gecikmə müddətinin ölçülməsi (0 ÷ 2) s ± 0,1 s
18.35. Yavaşıtma təcilinin ölçülməsi (0 ÷ 2) s ± 0,1 s
18.36. Pnevmoşassili nəqliyyat vasitələrində şassinin çıxışında quraşdırılmış nizamlayıcıda təzyiqin ölçülməsi (0 ÷ 20) MPa ± 5 %
18.37. Nəqliyyat vasitələrinin təkərlərində təzyiqin ölçülməsi (0,1 ÷ 2,0) MPa ± (0,01 ÷ 0,2) MPa
18.38. Avtonəqliyyat vasitələrinin sükan mexanizminin nasosunun, qayışının dartılma qüvvəsinin ölçülməsi (0 ÷ 1000) N ± 7 %
18.39. Yol cizgilərinin işığı qaytarma əmsalının ölçülməsi (0 ÷ 2000) mkd/m2 lk ± 10 %
18.40. Yol nişanlarının işığı qaytarma əmsalının ölçülməsi (0 ÷ 2000) mkd/m2 lk ± 10%
18.41. Yol cizgilərinin rəng koordinatının ölçülməsi x = 0,004 ÷ 0,734
y = 0,005 ÷ 0,834 x üçün ± 0,01
y üçün ± 0,02
18.42. Yol nişanlarının rəng koordinatının ölçülməsi x = 0,004 ÷ 0,734
y = 0,005 ÷ 0,834 x üçün ± 0,01
y üçün ± 0,02
1 2 3 4
18.43. Yol işıqforlarının rəng koordinatının ölçülməsi x = 0,004 ÷ 0,734
y = 0,005 ÷ 0,834 x üçün ± 0,01
y üçün ± 0,02
18.44. Yol işıqforlarının işıq şiddətinin ölçülməsi (0 ÷ 200000) lk ± 8 %

21.04.2016

...Bakı şəhəri, Nizami rayonu, 8-ci km ərazisində yerləşən bazarda və bazara məxsus ərazidə yerləşən ərzaq mağazasında... 

daha ətraflı
17.09.2015

...Bakı şəhəri, Nizami rayonu, Keşlə qəsəbəsi, A.Mirzəyev küçəsi, ev 60 ünvanında Atılxanov Azər Rəşxan oğluna məxsus...

daha ətraflı
04.09.2015

...Sumqayıt şəhəri, H.Əliyev prospekti 40-cı məhəllədə yerləşən “Pompey” və Nizami Gəncəvi küçəsində yerləşən...

daha ətraflı

SƏRƏNCAM

20.06.2017

Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə İsrail Dövləti Hökuməti arasında Birgə Komissiyanın Azərbaycan Respublikası tərəfindən tərkibinin təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

daha ətraflı
VİDEO XƏBƏR
16.05.2017
Azərbaycan və Çin arasında qeyri-neft ixrac potensialının genişləndirilməsinə xidmət edəcək Anlaşma Memorandumu imzalanıb
QAYNAR XƏTT
TABE QURUMLAR
Copyright © 2010 Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi! Bütün hüquqlar qorunur.
Sayt  Lider veb studiyası  tərəfindən hazırlanmışdır